1. Ana Sayfa
  2. Su Sporları
  3. Yelken Seyri Terimleri

Yelken Seyri Terimleri

Yelken Seyri Terimleri

Bir yelkenli teknenin yelkenle seyretmesinde başarısı iyi ve yolunca dengelendirilmesine bağlıdır. Başlı bir tekne rüzgar üzerine gelmeyi, kıçlı bir teknenin kıç tarafı rüzgar üzerine gelmeyi sever.

Yelken Terimleri

Rüzgar Yönü: Rüzgarın çevreden merkeze gidiş yönüdür. Örneğin poyraz 045°
yönünden eser rüzgardır. Rüzgarlar geldiği yöne göre isimlendirilir.

Rüzgar üstü: Rüzgarın geldiği yönde kalan tekne alabandasıdır.

Aborda: Bir başka tekne üzerine veya rıhtıma bordadan yanaşmaktır.

Abramak: Fırtınalı bir havada yelkenleri en uygun biçimde kullanmaktır.
Aganta: İskota gibi bir halatın geçici olarak tutulması kumandasıdır.

Alaborina seyretmek: Borinaları iyice Iava edip doldurarak mümkün olduğu kadar rüzgara yakın seyretmektir.

Albura (alabora): Yelkenli teknenin bir tarafına yatarak ters dönmesidir.

Aldığına Orsa: Rüzgara mümkün olduğu kadar yakın olarak Alaborina seyretmek.

Alesta: Yapılacak işe hazır ol kumandasıdır.

Apazlama: Kemere yönünden gelen rüzgar veya bu rüzgarı kullanarak seyretmek.

Ariya (arya): Çubukların, serenlerin ve yelkenlerin aşağıya indirme kumandası.

Aşırma yelken: Teknenin bir alabandasından ötekine sereniyle beraber rüzgarın
durumuna göre geçirilen yelkendir.

Avara: Teknenin yanaşmış olduğu yerden ayrılmasıdır.

Ayı bacağı: Çifte yan yelkenlerin iskotalarının birini sancak, diğerini iskeleden kullanarak pupa

rüzgarla seyretmektir.

Balonlamak: Trinket ve mayistra yelken ıskotalarını koyuvererek yelkenin şişip serenden yukarı kalkmasıdır. Bu şekilde arma üzerindeki zor azaltılır.

Bocalamak: Sert ve kabarık denizlerde teknenin ilerlemesinin güçleşmesidir.

Boğmak: Şiddetli rüzgarda selviçeleri kesilerek kumanda edilemeyen bir yelkeni bir halatla serene sarıp söndürmektir.

Borina kaçına: Orsa seyirlerde teknenin kendiliğinden rüzgar üstüne kaçmasıdır.

Camadan: Yelkenlerin alt astarlarından boğularak yüzeylerinin küçültülmesidir.

Çarmık: Ana direkleri ve gabya çubuklarını yandan tutan sabit tel halatlar.

Dirisa: Bir yönden başka bir yöne dönmektir. Genellikle rüzgar için söylenir.

Boci seyir: Rüzgarın kıç omuzluklardan alınarak yelken seyri yapılmasıdır.

Fırışka: Bütün yelkenleri camadan vurmaksızın kullandıran uygun rüzgardır.

Fırtına yelkeni: Genellikle yan yelkenlerine denir. Daha kalın ve küçük yapılır.

Fora: Bir yere bağlanmış halatların çözülmesi için verilen kumandadır.

Hisa etmek: Bir yelkeni veya çubuğu yukarı basmak, kaldırmaktır.

İstinga etmek: Bir yelkeni istinga selviçleri vasıtasıyla boğup toplamaktır.

İstralya: Direk ve çubukları baş-kıç yönünde tutan sabit tel halatlardır.

Kandilisa: Yan yelkenlerini yerlerine basmak için kullanılan halatlardır.

Lormo: Flok yelkenlerin açıldığı Istıralya halatlarıdır.
Laçka: Boş ve boşalmış anlamındadır veya yük binen halatı gevşetmektir.

Neta: Bir donanımı düzenli ve işler durumda tutmak, kullanıldıktan sonra eski düzenine sokmaktır.

Orsa: Yelkenleri rüzgarın estiği yöne çevirerek yapılan seyirdir.

Orsa alabanda eğlenmek: Rüzgarı bordaya alarak ve yelkenleri rüzgara göstermeden tutarak geçici olarak durmaktır.

Orsa alabanda tramola: Teknenin başını rüzgara doğru olarak rüzgarı öteki tarafa geçirmektir.

Patrisa: Çubukları yanlarından kıç tarafa doğru tutan sabit tel halatlarıdır.

Tramola etmek: Bir yelkenli tekneyi çevirerek rüzgarı bir kunduradan öteki kuntu raya almaktır.

Viya: Belirlenen bir rota veya kerterizde seyretmektir.

Volta: Bir halatın bedenini veya çımasını bir yapıya, babaya, çubuğa bağlamak.

Yürütmek veya boci kaçırmak: Yekeyi rüzgar üstene çekerek tekneyi rüzgar yönünden daha çok açıp seyrettirmektir.

Mayna etmek: Yelkenleri aşağıya almaktır.

Toka prasya seyir: Mümkün olduğu kadar rüzgar yönüne sokularak seyir etmektir.

Bociden dümen karşılamak: Teknenin orsaya kaçmasını önlemek için dümenin az bir açıda rüzgar altına basılı tutulmasıdır.

Orsaya dümen karşılamak: Bir teknenin başını rüzgar altına kaçırmamak için dümeni az bir açıda orsaya basılı tutmaktır.

Yelken söndürmek: Yelkenleri indirmek, kapamak demektir.

Yelken yapmak: Yelkenleri yerlerine hisa etmek veya açmak demektir.

Dikkat Edilmesi Gereken Nokta

Yelkenle seyreden bir teknenin rüzgarın yelkene yaptığı etki ile rüzgar altına eğilir, rüzgar kuvvetliyse alabora olur. Bunu önlemek için serdümen dümene basarak teknenin başını biraz rüzgar yönüne çevirip, rüzgarı yelkenden çıkartır. Yelkenli teknelerde seyredilirken kullanılan seyir terimleri şunlardır: Orsa alabanda, Boci alabanda, Orsa, Viya, Boci, Foça flok veya faça pruva, Tramola, Kunturalar iskeleden seyretmek, Kunturalar sancaktan seyretmek, Rüzgar altı, Rüzgar üstü.

Yorum Yap