1. Ana Sayfa
  2. GEMİCİLİK ve MANEVRA
  3. Tekne Bağlamada Kullanılan Halat Çeşitleri ve Ekipmanları

Tekne Bağlamada Kullanılan Halat Çeşitleri ve Ekipmanları

Tekne Bağlamada Kullanılan Halat Çeşitleri ve Ekipmanları

Halatların Çeşitleri Ve Özellikleri

Halatlar gerek iskeleye, şamandıraya bağlanmada, gerek acil bir durumda başka bir tekneye veya römorköre yedeklenmede, gerek usturmaça yapımında, servis botu, can simidi gibi ekipmanların netasını sağlamada kullanılırlar. Teknelerde kullanılan halatlar ham maddeye ve kullanılacakları işleve göre farklı çeşitlerde üretilmişlerdir.

Halatların Çeşitleri:

Doğal Halatlar: Bitkilerin liflerinden üretilen halatlardır. Kenevir bitkisi, Abaka bitkisi, Pamuk, Keten ve Hasır bitkisinden üretilirler. Günümüzde pek fazla kullanılmasada eskiden bitkilerden üretilen halatlar kullanılmaktaydı.
Çelik Halatlar: Çelik liflerinin bir tarafa bükülmesi ile kollar, kolların ters tarafa bükülmesi ile çelik halatlar meydana gelir. Istralya ve çarmıh telleri gibi yerlerde çelik halatlar kullanılır. Tel halatlarda uzama ve esneme özelliği çok azdır. Kullanıldıkları yerde kopması yada kurtulması durumunda ciddi yaralanmalara yol açabilirler.
Sentetik Halatlar: Polyester polypropylen, polyetilen maddeleri ile yapılan halatlara sentetik halatlar denir. Gelişen teknoloji ile sentetik halatlar çekme gücü yüksekliği ve dış etkenlere karşı daha dayanıklı olmaları nedeniyle denizcilikte doğal halatlar yerlerini sentetik halatlara bırakmışlardır. Sentetik halatlar aynı kalınlıktaki doğal halatlara göre yaklaşık 3 kat daha fazla çekme gücüne sahiptirler.
Polyester liflerden yapılan halatlar sudan ağır oldukları için batarlarken Polypropylen ve polyetilen liflerinden yapılan halatlar sudan hafif oldukları için batmazlar. Bundan dolayı piyasada yüzen halat olarak isimlendirilir.

Halatların bölümleri:

Lif: Halatın örüldüğü malzemenin en ince parçasıdır.
Flasa: Liflerin bükülmesi ile elde edilen parçadır.
Kol: Flasaların bükülmesi ile elde edilen parçadır.
Halat: Kolların bükülerek örülmesi ile halat meydana gelir.

 

Halatların Ölçü Birimleri : Halatların çevresinin ölçümünde birim olarak  Burgata ve Pus kullanılır.
1 Burgata = 1 Pus = 2.54cm‘dir.  Halatın çevresi 2.5cm yada çapı 8mm‘den buyuk olmalıdır. Çapı 2.5cm az yada çapı 8mm‘den küçük iplere el incesi adı verilir.
Halatların uzunluğu kulaç ile ölçülür. Bir kulaç 1.83cm‘dir ve piyasada satılan roda edilmiş halatlar çoğunlukla 120 kulaçtır.

Kullanıldığı yerlere göre Halatlar:

Bağlanma halatları: Bağlama halatlarında istenen en önemli özellik esniyebiliyor olmaları gerektiğidir. Dikkat edilmelidir ki, halat satın alırken halatın kol sayısı ne kadar fazla ise esneme kabiliyeti de o kadar az olacaktır. Bükümlü halatlar , paralel örgü halatlara oranla daha fazla esneyebilirken daha fazla gam yaparlar. Bağlama halatlarına ek yapmak gerektiğinde birbirlerine izbarço bağı kullanılarak birleştirilmelidirler. Bu sayede halat yük altında açılmazken, istendiği zaman kolayca açılabilecektir.

Özellikle uzun koltuk halatı olarak kıyıya bağlanma gibi durumlarda suda yüzen halatlar tercih edilir. Fakat uzun koltuk halatlarını güvertede roda etmek zor olduğu için, kıç havuzlukta hazır makaralı sistemler kullanılması manevra esnasında rahatlık sağlarken halatınızı kolayca toplamanıza olanak verecektir.

Tonoz Halatları: Demir ve tonoz halatında esneyen ve suda batan sentetik halatların kullanılması uygundur.Tonoz halatları sürekli suyun içerisinde kaldığı için etrafı hızlıca kekomoz tutacaktır. Kekomoz tutmasından dolayı yıpranmaya müsait olacaktır. Tonoz halatlarını özellikle tonoza bağlı olduğu kısımları mümkün oldukça sık şekilde kontrol etmek gereklidir.

Usturmaca Halatları: Teknenin boyuna göre el incesi yada 8-10mm arası halatların kuallanılması uygundur.

Kauçuk Esneme Lastiği
Metal Esneme Yayları

Yelken Trim Halatları: Makara ve iskotalarda çift örgülü polyester halatlar kullanılması uygundur. Mandar ve pupa palangası gibi fazla esnemesi istenmeyen durumlarda paralel örgülü sentetik halatların kullanılması tercih edilmelidir. Karışıklığı önlemek amacıyla her işlev için farklı renkte halat kullanmak kolaylık sağlayacaktır.

Halat esneticileri: Tekne ile bağlandığınız esnada hava sakin olabilir ve siz teknenizden ayrılmış olabilirsiniz, ancak aniden havanın sertleşmesi yada olası bir fırtına durumunda halatlara binen yük ciddi miktarda arttacaktır. Halatlarınızda biraz eskimiş ise bağlı olduğu yerden koparak, teknenizin sürüklenmesi muhtemel olarak başınıza gelicektir. Bu tatsız olayı önlemek için halatların arasına kauçuk esneme lastikleri yada esneme yayları koyarak halatlarınızın ömrünü uzatarak istenmeyen durumlara maruz kalmanızı önleyebilirsiniz. Esneme ekipmanları ile hem koçboynuzu ve babalarınıza binen ani yüklenmelerin önüne geçerken hemde halatlarınızı uzun süre güvenle kullanabilirsiniz.

Deri Kasa Koruma Kılıfı

 

Halatlarınızı sık sık kontrol edip, eskiyen, kolları kopan halatları yenileri ile değiştirmek can ve mal güvenliğiniz açısından fayda sağlayacaktır. Halatların sürtünme ile daha hızlı yıpranacağını düşünürsek, halatlarınızın beden veya kasa kısmına deri yada plastik hortumların içinden geçirerek taşa, iskeleye temas ettikleri bölgelerde oluşacak sürtünmesiyle, halatlarınızın yıpranmasını önleyebilirsiniz.

Kaynak: alestayacht.blogspot
Yorum Yap

Yorum Yap