1. Ana Sayfa
  2. DENİZ KÜLTÜR
  3. Pratik Seyir Bilgileri

Pratik Seyir Bilgileri

Ekran Resmi 2019-01-05 18.26.34

Tüm denizcilerin kullanabileceği pratik seyir bilgileri gerek amatör denizciler ve de gereksekse profesyonel denizciler için derledik. İleri navigasyon sistemlerinin geliştiği bu dönemde bu pratik bilgileri kullanarak denizcilik bilgilerinizi de geliştirebilirsiniz.

1- MESAFE BULMA YÖNTEMLERİ

Dürbün ile Mesafe Bulma

Gemilerimizde bulunan standart 7×50‘lik dürbünler de boyutları bilinen bir gemiden olan takribi mesafeyi ölçmede kullanılabilirler. Bilindiği gibi 7×50 lik bir dürbünün görüş açısı 7o 10′ veya 125 milyemdir. Bu durumda dürbün ile bir Panamax’a (~220m) bakıldığında dürbünün merceğini tam olarak dolduruyorsa mesafe 2000 yarda, yarısını dolduruyorsa 1000 yarda Handymax standart (7×50) dürbünü 1750 yds mesafede doldurur.

Cetvel ile Haritadan Mesafe Bulma

Mesafe (metre) = Harita ölçeği x cm

ÖRNEK: Harita ölçeği 1/500000 olan bir haritada        2 santimetre 1000000 metredir.

Milyem ile Mesafe Bulma:

(Milyem: 1000 Yarda mesafede 1 yarda genişliği gören açıdır.)

Mesafe (metre) = (Gemi boyu x 1000 m) / Açı(milyem) Bilinen gemi boyu bin ile çarpılıp geminin görünen (baş-kıç) açısal değerine bölünürse mesafe metre ile bulunur. 1°=17 milyem ÖRNEK: Geminin boyu 170 metre, görünen açısal değeri 10° (170 milyen) ise;

Mesafe = (170 x 1000 ) / 170 =1000 metredir.

Üç Dakika Metoduyla Mesafe Bulma

Üç dakika metodunda gemi süratinin sonuna iki sıfır eklenirse üç dakikada kat edilen mesafe yarda olarak bulunur.Üç dakikada yarda olarak kat edilen mesafe yüze bölünürse gemi sürati KTS (Knots) olarak bulunur.

ÖRNEK: Sürat 10 Kts. ise 3 dakikada 10X100=1000 yarda yol alınır. Üç dakikada 1000 yarda mesafe kat eden bir gemi 1000 : 100 = 10 KTS sürat yapıyor demektir.

1 Saniyede Kat edilen Mesafeyi Metre Olarak Bulma:

Düşey Sextant Açısı ile Mesafe Bulma

Yüksekliği ve uzunluğu bilinen cisimlerden olan mesafe sextant açısı ile Bowditch tablo 9 kullanılarak kolaylıkla bulunabilir. Ayrıca aşağıda yazılan formüller de mesafe bulmak için kullanılır.

Mesafe(Madde yüksekliği cinsinden çıkar)=Madde yüksekliği/tan sextant açısı Mesafe(gomina)=[Madde yüksekliği(kadem)/Sextant açısı(dakika)]x5,73 Mesafe(mil)=[Madde yüksekliği(kadem)/sextant açısı(dakika)]x0,565 Mesafe(mil)=[Madde yüksekliği(metre)/sextant açısı(dakika)]x1,854

Yatay Sextant Açısı ile Mesafe Bulma:

Mesafe (mil)=[Cismin genişliği (mil) /sextant açısı (derece)]x 57,3

ÖRNEK: Sextantla bakılan cismin haritadaki genişliği 20 mil, okunan yatay açı değeri 30 derece ise;

Mesafe = ( 9 / 80 ) x 57,3 = 0,1125 x 57,3 = 6,45 mildir.

2- FENERLERİN GÖRÜLME MESAFELERİ

Fenerin hesabi görülme mesafesi, fenerin coğrafi mesafesi ile gözlemcinin ufuk mesafesinin toplamına eşittir.

Fenerin coğrafi mesafesi, fener ışıklarının yeryüzüne teğet olduğu nokta ile fener arasındaki mesafedir.

Gözlemcinin ufuk mesafesi, ufka bakan bir gözlemcinin gözü ile ufuk çizgisini birleştiren doğru parçasının uzunluğudur.

ÖRNEK: Fenerin yüksekliği 20 metre, gözlemcinin göz yüksekliği 10 metre ise;

Fenerin coğrafi mesafesi = 2,08 x 4,47 = 9,3 mildir.

Gözlemcinin ufuk mesafesi = 2,08 x 3,16 = 6,57 mildir.

Fenerin hesabi görülme mesafesi = 9,3 + 6,57 = 15,87mildir.

Fenerin itibari görünme mesafesi (nominal), 10 millik görüş şartlarında görülebileceği mesafedir. Haritalarda belirtilen fener görünme mesafesi bu mesafedir.

Hesabi görünme mesafesi < Nominal görünme mesafesi ise fener kuvvetlidir. Hesabi görünme mesafesi > Nominal görünme mesafesi ise fener zayıftır.

3- RÜZGARLARIN OLUŞTURDUĞU AKINTI SÜRATİNİN HESABI

Devamlı esen rüzgar kendi hızının %2’si kadar bir hızda akıntı oluşturur. Akıntının yönü; kuzey yarımkürede açık denizlerde 40° kadar, karaya yakın sularda ise 20° kadar sancağa doğru (sırtımızı rüzgara verdiğimizde), güney yarımkürede ise aynı derecelerde iskeleye doğru olur.

ÖRNEK: Kuzey yarımkürede, 45 derece enleminde açık denizde 30 knot hızında rüzgarın oluşturduğu akıntı sürati; Akıntının sürati = (0,02 / 0,84 ) x 30 = 0,71 knottır.

Tornistanda geminin kıçı rüzgar üstüne kaçar..

Şamandıraya bağlarken, şamandıra rüzgar üstünde bırakılmalıdır.

4- DENiZCiLiKTE KULLANILAN ÖLÇÜLER

1 mile = 1852 m = 10 cable = 1000 fathom = 2000 yard = 6080 feet

1 cable = 185,2 m = 100 fathom = 200 yard = 608 feet

1 fathom = 183 cm = 2 yard = 6 feet

1 yard = 91,5 cm = 3 feet = 36 inch

1 feet = 30,48 cm = 12 inch

1 inch = 2,54 cm

1 linye = 1/8 inch

1 land mile = 1609,3 m

1 long ton = 1016 kg = 2240 pound

1 short ton = 907,18 = 2000 pound

1 metric ton = 1000 kg

1 pound = 453 gr

1 gross ton = 2,83 m3

% 10 METODU (METRE VE YARDA ÇEVİRME İŞLEMİ)

Pratik Seyir Bilgileri açısından Mesafe birimlerini birbirine çevirmede %10 metodu ile yarda olarak bilinen mesafenin %10eksiği metre, metrenin %10 fazlası yarda

olarak mesafeyi verir.

1000 Yarda  = 900 Metre   

900 Metre  = 990 Yarda 

AÇI ÇEVRİMLERİ:

Derece, grad ve radyan açı birimleri arasındaki çevrimlerde şu eşitlik kullanılır;

ROTA SAPMASI

Bir derecelik açı 1000 yarda mesafeden 17.5 yardalık mesafe görür.

Bir derecelik açı sapması 60 milde 1 millik sapma yapar.

5- TEMEL VE YERSEL SEYİR

1- CDMVT YÖNTEMi: Pratik Seyir Bilgileri denilince akla gelen ilk yöntemdir. Bu yöntem seyir esnasında cayro pusula değerimizden (hakiki değerden) manyetik pusula değeri ya da

manyetik pusula değerinden cayro pusula değeri bulmamız gerektiği durumlarda kullanılır.

ÖRNEK: Manyetik pusula değeri (C): 220°

Arızi sapma değeri (D): 5o W

Manyetik meridyen değeri (M): 215o

Tabi sapma değeri (V): 3° E Hakiki değer (T): 218°

6- PİÇ VE TORNA DEĞERLERİYLE GEMİ SÜRATİ BULMA

Sürat (kts) = Piç değeri ve torna sayısı biliniyorsa gemi sürati yukarıdaki basit hesaplama yöntemiyle bulunabilir.

ÖRNEK: Piç 3 ve torna sayısı 400 ise;

Sürat = ( 3 x 400 x 60 ) / 6080 = 7200 / 6080 = 11,8 knottır.

Yorum Yap

Yorum Yap