1. Ana Sayfa
  2. GEMİCİLİK ve MANEVRA
  3. Dizel Makinalar – Özellikleri ve Manevraya Etkileri

Dizel Makinalar – Özellikleri ve Manevraya Etkileri

gemi dizel motorları

Ticaret gemilerinin büyük çoğunluğunda ana makina olarak dizel motorları kullanılır. Dizel motorlarında yakıttaki enerji yanma sonucu mekanik enerjiye çevrilir. Pulvarize edilmiş yakıtın hava ile karışımı sıkıştırılarak ateşlenir ve ateşleme sonucu genişleme, piston, piston kolu ve biyel vasıtasıyla krank şafta iletilir. Böylece mekanik enerji krank şaftın dönmesiyle elde edilir.

teknik-bilgiler, gemicilik-ve-manevra - dizel motorlar - Dizel Makinalar - Özellikleri ve Manevraya Etkileri

Ateşleme pistonun her an üst konuma ulaştığında oluyorsa bu tip dizellere iki zamanlı (two-stroke), eğer ateşleme pistonun her iki yükselişinde bir defa oluyorsa bu tip dizellere de 4 zamanlı (four-stroke) dizel motoru denir.

İki zamanlı motorlarda, piston aşağı inerken hava ve yakıt sağlanır, piston en üst noktada iken ateşleme yapılır. Ateşleme sonucu genişleyen karışım pistonu aşağı iter ve pistonun yukarı çıkışında yanmış gazlar egzoza  verilir.

Gemilerde kullanılan dizel motorları dakikada 60 ile 3000 devir hızlarına sahiptir. Bu sebeple dizel motorları düşük, orta ve yüksek devirli olarak sınıflandırılır. Genelde düşük devirli (slow speed) dizellerde dakikada revir sayısı (RPM) 60 ile 150, orta devirli (medium speed) dizellerde 450 ile 800 ve yüksek devirli (high speed) dizellerde ise 1000 ile 3000 aralığındadır. Genelde en uygun verimin elde edildiği 80 – 110 deviri elde edebilmek için dizel makinalar pervaneye direkt bağlanmayıp reduction gear ile bağlanır.

Manevraya Tesiri

Dizel makinalarda gemi kullanıcısı açısından dikkate alınması gerekli en önemli unsurlardan biri gemi üzerinde hatırı sayılır bir ileri yol olduğunda makinalar durdurulup tornistana geçilmek istendiğinde pervane üzerindeki su etkisi nedeniyle bir direnç oluşur ve bu nedenle makinalar zor alır yada bazen hiç almaz.

Dizel makinalar çok hızlı yol alır ancak bazı eski tip gemilerde bu sürenin otuz, kırk saniyeye kadar çıktığı görülmektedir. Dizel makinalarla  donatılmış gemiler genelde ileri yol tokatlamalar “kick ahead” için oldukça elverişlidir. Böylelikle dar alanda gemiye fazla yol kazandırılmadan dümen etkisi, etkili bir biçimde kullanılabilir.

Gemi tornası kısa sürede yükseltilebilir ve stop edildiğinde hızla düşer. Ancak bazı gemilerde pek ağır yok sürati, tam yol süratinden %50 oranında düşüktür ki, bu durum örnek olarak tam yol sürati 14 knot olan bir geminin pek ağır yol süratinin 7 knot olması anlamına gelir. Bu tip gemilerde manevra amacıyla ileri yol tokatlamaları yaparken bunu çok kısa süreli yapmak ve çok dikkatli olmak gerekir. Özellikle sahile halat verildiyse, ani binen yük nedeniyle halata ve halatı gemide ve sahilde elleçleyenlere zarar vermesi olasılığı vardır.

Yorum Yap

Yorum Yap